اخبار شهرستان تربت حیدریه

صنعت سیمان به عنوان یکی از صنایع معدنی در دوران پس از پیروزی انقلاب اسلامی روند روبه رشدی داشته به گونه ای که ۱۰ سال زودتر از زمان بندی پیش بینی شده در سند چشم انداز (۱۴۰۴) به ظرفیت اسمی ۸۰ میلیون تنی دست یافته است.

به گزارش ایرنا، براساس آمارهای منتشر شده اکنون کل واحدهای سیمانی فعال در سطح کشور به ۷۲ کارخانه رسیده که ظرفیت اسمی ثبت شده این واحدها بالغ بر ۱۵۸ میلیون تن است. اما اکنون براساس سند چشم انداز ۱۴۰۴ دستیابی به ظرفیت ۱۲۰ میلیون تن سیمان پیش بینی شده که این امر پیامد کسب جایگاه سوم تولید و نخست صادرات جهانی را در این زمینه به دنبال خواهد داشت.

وزارت صنعت، معدن و تجارت میزان تولید کارخانه های فعال سیمان را در سال ۱۳۹۳ به میزان ۶۷ میلیون تن اعلام کرده که در مقایسه با رقم ۵ر۶۹ میلیون تنی مربوط به عملکرد ۱۳۹۲ کاهش چهار درصدی را نشان می دهد.برنامه پیش بینی شده این بخش برای امسال دستیابی به تولید ۷۲ میلیون تن است.

جمهوری اسلامی ایران سالانه توانایی تولید ۲۷ نوع سیمان را مطابق با استانداردهای ملی دارد و اکنون پس از کشورهای چین، هند و آمریکا جایگاه چهارم جهانی را در این بخش کسب کرده است.

مقایسه تولید، تحویل و وضع انباشت محصول در مجموع بیانگر فزونی عرضه بر تقاضا در بازار داخلی دارد و مقایسه روند تولید و مصرف سیمان در ایران نشان می‌دهد که فعالیت این صنعت همواره رشد داشته است

انجمن صنفی کارفرمایان صنعت سیمان‌هم‌آمار صادرات سیمان را در سال گذشته افزون بر ۸ر۱۸ میلیون تن اعلام که حدود ۶۰‌درصد صادرات این بخش را کشور عراق جذب کرده است.

در این میان توافق برجام بین جمهوری اسلامی ایران با کشورهای ۱+۵ اکنون انگیزه تولیدکنندگان را مضاعف ساخته تا با افزایش فعالیت‌های خود، موانع این بخش را با پشتیبانی دولت برطرف سازند و از شتاب لازم برخوردار شوند.

دست اندرکاران صنعت سیمان بر این باورند که چنانچه تحریم‌های اقتصادی ظالمانه برطرف شود، صادرات این بخش رشد پیدا می‌کند و موجب افزایش درآمدهای ارزی فعالان این صنعت می شود.

عبدالرضا شیخان دبیر انجمن صنفی کارفرمایان صنعت سیمان پیش از این گفته بود: صنعت ساختمان طی دو سال اخیر با رکود مواجه شده که این امر در میزان مصرف داخلی نقش موثر داشته است.

آمارها نشان می دهد سالانه میزان مصرف داخلی سیمان به رقم ۵۰ تا ۵۵ میلیون تن می رسد و شرایط رکودی سال گذشته افت تولید را نسبت به سال ۹۲ به دنبال داشت.

افزایش میزان پروژه های عمرانی ضمن رشد تقاضای مصرف سیمان، رونق تولید را به دنبال خواهد داشت و این موضوعی است که دولت یازدهم به آن اذعان دارد.

سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور پیش از این اعلام کرد: سال ۱۳۹۱ شمار طرحهای عمرانی حدود یکهزار و ۳۰۰ طرح بود که تکمیل آنها در قالب یک دوره چهار تا پنج سال به ۶۰ هزار میلیارد تومان اعتبار نیاز داشت، اما در سال ۹۲ آمار طرحهای عمرانی از سوی دولت دهم به شکل جهشی به بیش از دو برابر رسید و در واقع دولت یازدهم با دو هزار و ۹۰۰ طرح عمرانی مواجه شد که تکمیل آنها حداقل ۴۰۰ هزار میلیارد تومان نیاز داشت که تامین آن از عهده دولت خارج بود.

بودجه عمرانی دولت در سال ۹۳ رقم ۳۸ هزار میلیارد تومان بود و برای امسال حدود ۴۳ هزار میلیارد تومان است که در واقع ۱۰ درصد میزان نیاز کشور ارزیابی می شود.

بنابراین دست اندرکاران صنعت سیمان انتظار دارند که دولت با اتخاذ راهبرد اساسی برای برطرف سازی کاهش تقاضای داخلی و پشتیبانی لازم برای راهیابی به بازارهای جدید صادراتی از این بخش حمایت لازم را به عمل آورد.

نکته دیگری که باید مورد توجه قرار داد، افزایش ظرفیت تولید سیمان در کشورهای منطقه است، زیرا رقبا برای تسخیر بازارهای جمهوری اسلامی ایران از همه ابزارها بهره می‌گیرند.

در این خصوص پیشنهادی که چندی است از سوی فعالان صنعت سیمان به دولت (وزارت صنعت،معدن و تجارت) ارایه و به سازمان بورس منتقل شده، عرضه سیمان در بورس صادراتی است که پیامد کنترل قیمت ها را به دنبال داشته باشد و امکان افزایش میزان ارزش افزوده این ماده را فراهم آورد، تاکنون عملی نشده است.

اکنون از مجموع ۷۲ کارخانه فعال سیمان کشور تعداد ۳۷ واحد در بورس پذیرش شده که ظرفیت اسمی واحدهای فعال سیمان در بورس ۹۸ میلیون تن ذکر شده است.تولید واحدهای فعال سیمان در بورس از مجموع حدود ۶۷ میلیون تن در سال ۹۳ سهمی به میزان ۴۱ میلیون تن ثبت شده است.

باید اشاره داشت:شرایط رکودی بازار که از سال ۹۲ آغاز شد، پیامد گمانه زنی های متفاوت را از سوی کارشناسان به دنبال داشت، بگونه ای که رئیس کمیسیون صنایع ومعادن اتاق تهران ابراز داشت از مجموع ۹۱ کارخانه سیمان کشور اکنون ۲۱ کارخانه سیمان تعطیل شده است، درحالی که این آمار با بررسی های دقیق به دور از واقعیت بود، زیرا کارخانه های سیمان کشور اغلب دارای دو تا سه کوره تولید هستند و چنانچه یک کوره بنابر مقتضیات یک واحد خاموش شود، دلیلی بر تعطیلی کارخانه نمی شود.

عبدالرضا شیخان دبیر انجمن صنفی کارفرمایان صنعت سیمان می گوید: هیچ کارخانه ای تعطیل نشده، بلکه ممکن است یک کوره خاموش شده باشد و این امر مفهوم توقف تولید را ندارد.

به گفته وی، اکنون ۹۱ کوره در کارخانه های سیمان وجود دارد که ۲۱ کوره غیرفعال است.

نگاهی به آمار و ارقام در دسترس نشان می دهد:تولید سیمان در چهار ماهه نخست امسال در مقایسه با مدت مشابه سال گذشته کاهش ۱۲ درصدی را نشان می دهد و درخصوص صادرات هم به همین میزان با افت مواجه شده ایم.

در عین حال اوضاع ناآرام در کشورهای عراق، افغانستان، سوریه، یمن و غیره روند اجرای طرحهای عمرانی این کشورها را متوقف یا کمتر از گذشته ساخته، بنابراین صادرات سیمان کشورمان هم به این کشورها تحت تاثیر این شرایط قرار گرفته است.

ناگفته نماند: طی چهار ماهه اول سال گذشته ۲۳ میلیون و ۸۰۳ هزار و ۷۰۹ تن سیمان تولید و به میزان ۱۸ میلیون و ۷۱۹ هزار و ۵۲۳ تن در بازار مصرف داخلی عرضه شد.

مجموع سیمان صادرشده در مدت چهارماهه نخست سال ۱۳۹۳ هم بالغ بر ۴ میلیون و ۸۳۶ هزار و ۹۳۴ تن بود.

تامین نقدینگی یا سرمایه در گردش مورد نیاز واحدهای تولیدکننده سیمان بسان دیگر واحدهای تولیدی همواره بازگو شده، درکنار مشکل جدی حمل و نقل که ابزار مهم صادراتی این بخش است، از جمله چالش‌های صنعت سیمان محسوب می شود.

ایران در سالهای اخیر همواره در بین پنج کشور شاخص تولیدکننده سیمان جای داشته، این درحالی است که از نظر صادرات رتبه اول را به خود اختصاص داده است.

از سوی دیگر،مشکل کاهش قیمت نفت به عنوان منبع اصلی درآمد کشورهای نفتی منطقه از جمله عراق موجب آن شده که خریداران سیمان ایران با افت درآمد مواجه شوند ، بنابراین ناگزیر از آن شده‌اند که اجرای طرحهای عمرانی را کند سازند.

پیشتر آمارهای منتشر شده حاکی از آن بود که ایران سیمان کیفی خود را با قیمت نازل به بیش از ۳۰ کشور جهان صادر می‌کند، اما اکنون با توجه به افت تقاضاها، تولیدکنندگان این بخش برای شناسایی بازارهای جدید در قاره های آفریقا و اروپا تلاش می کنند.

اکنون تولیدکنندگان صنعت سیمان می گویند با توجه به ظرفیت موجود در واحدهای فعال و طرح‌های در دست اجرا دیگر نیاز به صدور مجوز برای تاسیس واحدهای جدید وجود ندارد.

بنابراین انتظار دست اندرکاران صنعت سیمان در شرایط کنونی برطرف شدن تحریم های اقتصادی است که در واقع سایه خود را بر روی تولید در زمینه‌های مختلف انداخته و رفع آن می‌تواند موجب شتاب حرکت در این بخش شود.

درعین حال اکنون که تدوین ششمین برنامه توسعه کشور در دست اقدام است، پیش بینی حساب‌شده طرحهای عمرانی و افزایش متناسب بودجه های مربوطه، نقش موثری در رشد زنجیره گسترده مشاغل متصل به این امر را در پی خواهد داشت و در واقع می تواند رونق فعالیت صنعت سیمان را به دنبال داشته باشد. براساس چشم انداز ترسیم شده برای صنعت سیمان در افق ۱۴۰۴ دستیابی به ارتقای بهره‌وری، افزایش توان رقابت پذیری، بهینه‌سازی مصرف انرژی و آب، تکمیل زنجیره ارزش و توسعه صنایع پائین دستی، ارتقای سطح کیفیت و استاندارد محصولات در سطح جهانی، دستیابی به شاخص‌های استانداردهای زیست محیطی به عنوان اهداف کلی در این برنامه پیش بینی شده است.

در این میان به نظر می رسد توانایی صادرات، ارزآوری، کاربرد متنوع و ظرفیت بالای تولید، وجود مواد اولیه فراوان و با کیفیت، وجود دانش فنی و تولید حدود ۸۰ درصد تجهیزات مورد نیاز در داخل کشور، دسترسی به سوخت فراوان و گاز طبیعی به عنوان نقاط قوت و در عین حال مصرف انرژی بالا، وابسته بودن به بازار های جانبی مانند مسکن و غیره، آلایندگی، پائین‌بودن بهره وری نیروی انسانی، ضعف تحقیق و توسعه، سرمایه بری بالا، ضعف زیرساخت های حمل ونقل و گمرکات تخصصی، ضعف در ساختار صادراتی و نبود نشان تجاری قابل رقابت با رقبا به عنوان نقاط ضعف این صنعت به شمار می‌رود.

در اینجا همچنین باید به دسترسی آسان به انرژی ، نزدیکی به بازارهای هدف ، امکان جذب دانش فنی و نوآوری از یک سو و رکود اقتصادی ، وجود محدودیت های زیست محیطی، نوسان در قیمت نهاده های تولید و وجود رقبای منطقه‌ به عنوان فرصت ها و تهدیدها ی این صنعت نام برد.

ازهمین رو به نظر می رسد باید توسعه و ایجاد زیر ساخت‌های نظام یکپارچه در بخش توزیع سیمان، پیاده سازی استانداردها و باز مهندسی سیستم های کیفی ، مدیریت بازار در جهت مصارف سیمان در حوزه‌های راه سازی و افزایش سهم سازه های بتنی در ساختمان سازی را در قالب راهبردهای توسعه این صنعت مورد توجه قرار داد.

در این خصوص کارشناسان معتقدند:ارتقای سطح همکاری‌های دیپلماتیک با کشورهای هدف از طریق رایزنان اقتصادی و بازرگانی،تنظیم تفاهم نامه حمل یکسره سیمان از مبداء (کارخانه ) تا کشورهای هدف مجاور،عملیاتی ساختن بیمه حمل ونقل ،ایجاد امکانات مناسب نگهداری ، تخلیه و بارگیری در پایانه‌های تخصصی با واگذاری زمین و زیر ساخت‌ها به ذی نفعان،تاسیس دفاتر بازرگانی سیمان در بازار‌های هدف،ایجاد پایانه های صادراتی سیمان وتعیین گمرکات تخصصی (خاص سیمان)،تسهیل انتقال وجه حاصل از صادرات از طریق شبکه بانکی بین کشورهای هدف،جلوگیری از افزایش مکرر هزینه های بندری‌، تخلیه و بارگیری، انبارداری‌،تدوین و اجرای طرح رتبه بندی شرکت‌های صادراتی توسط سازمان توسعه تجارت ایران با همکاری انجمن سیمان وتخصیص اعتبارات مورد نیاز برای اعطای مشوق های صادراتی برپایه رتبه‌ای که به دست آمده است،از جمله اهم  الزامات اجرای این صنعت است