عروس کوهپايه، ( منطقه کوهپايه بردسکن) سوگوار خشکسالي
نويسنده: علي نوري
منطقه کوهپايه بردسکن که تعداد زيادي از روستاهاي خوش آب و هوا را شامل مي شود، اين روزها در عطش آب ناشي از خشکسالي ۱۵ساله مي سوزد. اين منطقه که به دليل آب و هواي مطبوعش لقب «عروس کوهپايه» را داشت امروز سوگوار خشکسالي است. گزارش خبرنگار ما را بخوانيد...
بيش از ۱۵ سال است که خشکسالي يا همان «زلزله خاموش» در روستاهاي منطقه کوهپايه شهرستان بردسکن بحراني جدي براي روستاييان و مسئولان رقم زده است.
يادمان هست در روزگاري که منطقه کوهپايه بردسکن به لحاظ آب و هواي بسيار خوب و وفور ميوه هاي سردرختي از جمله گردو، هلو، آلو، زردآلو و... به عنوان «عروس» منطقه مشهور بود، مسافران در روزهاي تعطيل يا افرادي که اهل روستاهاي کوهپايه بودند براي تفريح به اين مناطق مي آمدند. اما حالا که وضعيت باغ هاي منطقه کوهپايه بردسکن را مشاهده مي کنيم، اشک از چشمانمان جاري مي شود. چرا که خشکسالي هاي پي در پي باعث شده است تمام تلاش کشاورزان از بين برود و حالا بايد فقط شاهد درختان خشک و بي آب باشيم. به يکي از باغ هاي روستاي «سنگ پير» در اين منطقه مي رويم که به علت کمبود آب پاي هر درخت يک حلب ۱۷ کيلويي روغن پر از آب را سوراخ کرده اند تا آب اندکي به صورت قطره قطره به ريشه درخت برسد و از خشک شدن درختان جلوگيري شود.
۲۰ روستاي بردسکن با بحران بي آبي و کم آبي مواجه هستند و با تانکر بايد به اين روستاها آب رساني شود. مدير جهاد کشاورزي بردسکن در توصيف وضعيت خشکسالي به خراسان مي گويد: بيش از ۱۵۰ ميليارد تومان به علت خشکسالي به کشاورزي شهرستان خسارت وارد شده است و نيز افت شديد منابع آبي ۵۰ حلقه چاه کشاورزي در شهرستان نياز به کف شکني و جابه جايي دارد که براي اين عمليات حداقل به ۴۰ ميليارد ريال اعتبار نياز است. مهندس «حميد حاجي نژاد» به افت ۲۰ تا ۱۰۰درصدي قنات هاي شهرستان هم اشاره مي کند و مي گويد: ۸۱ دهنه چشمه منطقه کوهپايه بردسکن خشک و بهره وري آن ها به «صفر» رسيده است. وي افزود: علاوه بر اين کمبود آب در ۷۵۰ هکتار زمين زير کشت محصولات زراعي و ۸۰ هکتار از باغ ها موجب ۳۰ درصد کاهش محصولات باغي از جمله انار، انگور و پسته شده است. وي همچنين گفت: خشکسالي باعث طغيان آفت ها از جمله آفت سوسک رزاسه نيز در منطقه شده است.
وي با بيان اين که از مجموع ۶۰۰ هکتار مزارع زعفران در منطقه «کوهپايه» ۴۰۰ هکتار آن به علت نبود آب در آستانه خشک شدن قرار دارد، گفت: اگر طرح آب رساني با تانکر به مزارع زعفران در اين منطقه اجرايي نشود تنها درآمد روستاييان منطقه کوهپايه از بين خواهد رفت. مسئول اداره هواشناسي بردسکن هم در ادامه مي گويد: امسال در ۳۱ روز دماي بردسکن بالاي ۴۳درجه بود که اين گرماي بيش از حد هوا باعث آفتاب سوختگي محصولات کشاورزي شد و محصولات حالت طبيعي خود را از دست دادند. مهندس «جواد مصطفوي» با اشاره به اين که بردسکن در تابستان يکي از گرم ترين شهرستان هاي استان و در زمستان يکي از سردترين شهرستان هاست، خواستار اجراي طرح تخفيف بهاي انرژي براي اين منطقه شد. وي اظهار داشت: بردسکن در ارزيابي ۱۶ ايستگاه هواشناسي استان از لحاظ خشکسالي مقام اول استان را دارد. مسئول اداره هواشناسي بردسکن گفت: طي ۵ ماه اول امسال تاکنون ميزان بارندگي بردسکن بيش از ۱۲ ميلي متر بوده است و در مجموع در سال زراعي جاري ميزان بارندگي بردسکن 132.2 دهم ميلي متر بوده که نسبت به سال زراعي گذشته ۳۱درصد کاهش داشته است.
رئيس نظام صنفي کشاورزي بردسکن هم مي گويد: اگر مسئولان ستاد بحران استان براي اين شهرستان که خسارات آن در همه بخش ها به خاطر خشکسالي بالاست فکري نکنند، خسارت وارده به هيچ عنوان قابل جبران نيست و ۱۵هزار بهره بردار بخش کشاورزي شهرستان بردسکن براي تأمين امرار و معاش خود با مشکلاتي مواجه خواهند شد.
«مرتضي مزروعي» افزود: شهرستان بردسکن به عنوان قطب کشاورزي استان محسوب مي شد و در بيشتر محصولات در استان و حتي کشور مطرح بود اما امروز بحران آب باعث شده است اکثر باغ هاي منطقه بي آب بماند و شاهد خشک شدن تدريجي آن ها باشيم. وي افزود: بانک ها هم بايد با کشاورزان مدارا کنند و اقساط وام هاي آن ها را به تأخير بيندازند و از سوي ديگر مديرکل بحران استانداري نيز از محل اعتبارات خشکسالي مبلغي را به بردسکن اختصاص دهد. «مزروعي» همچنين گفت: با توجه به اين که ۸۰ درصد مراجعه کنندگان به ادارات کشاورزان هستند، بايد مديران دستگاه هاي اجرايي فعال باشند و با تعامل و همدلي پاسخ مراجعه کنندگان را بدهند و براي حل مشکلات راه حل ارائه دهند. وي افزود: خيلي از کشاورزان اکنون توان پرداخت قبض هاي چاه موتورهاي کشاورزي را ندارند. مدير آب و فاضلاب روستايي بردسکن نيز مي گويد: ۹۳ درصد آب استحصالي بردسکن در بخش کشاورزي مصرف مي شود. «مهندس «محمد صادقي» گفت: اگر اعتباري حدود يک ميليارد و ۳۰۰ ميليون تومان تأمين شود مي توانيم پروژه مجتمع آب رساني نوبهار را در اين منطقه تکميل کنيم و ۱۵ روستاي شهرستان را از کم آبي نجات دهيم. رئيس اداره امور عشايري بردسکن هم از آب رساني به ۵۰ محله عشايري خبر مي دهد و مي گويد: روزانه ۳۶ هزار ليتر آب به مناطق عشايري حمل مي شود. «خاکشور» مي افزايد: از دي ماه گذشته تاکنون حتي يک ريال اعتبار به اين اداره تخصيص نيافته است و همه کارها به صورت ديون انجام مي شود و از هم اکنون به دليل نداشتن نقدينگي براي تأمين علوفه زمستاني دام هاي عشاير مشکل داريم. وي همچنين خواستار اجرايي شدن بيمه تأمين اجتماعي عشاير توسط دولت شد. فرماندار بردسکن هم گفت: کميته آب شهرستان بايد فعال شود چرا که متأسفانه هيچ نظارتي در مورد برداشت آب از چاه موتورها نمي شود. «محمداسماعيل يعقوب زاده» خسارت وارده ناشي از خشکسالي را در شهرستان قابل توجه اعلام کرد و گفت: روستاييان منطقه کوهپايه با مشکلات عديده اي دست و پنجه نرم مي کنند. وي همچنين از مديران بانک ها خواست با قشر زحمت کش کشاورز و دامدار منطقه در پرداخت اقساط آن ها مدارا کنند. فرماندار بردسکن از اصحاب رسانه خواست در مسير تقويت و توسعه کشاورزي شهرستان هر کاري که از دست آن ها برمي آيد، انجام دهند تا گرهي از کار کشاورزان منطقه باز شود. خبرنگار ما ديدگاه نماينده مردم بردسکن و کاشمر در مجلس شوراي اسلامي را نيز درباره خشکسالي ها جويا شد.
دکتر «محمد اسماعيل نيا» افزود: در فرصتي که داشتم به همه روستاهاي حوزه انتخابيه از جمله روستاهاي منطقه کوهپايه سفر و مشکلات و نيازهاي مردم را از نزديک بررسي کرده ام. وي اظهار کرد: سعي مي کنم در رايزني با وزيران مشکلات حوزه انتخابيه را به سمع و نظر آن ها برسانم و براي رفع آن راه حل ارائه کنم و اعتبارات لازم را جذب منطقه کنم. وي افزود: براي جبران خسارت ناشي از خشکسالي در منطقه بايد نشست هايي با وزيران مربوطه برگزار و مراتب به صورت مکتوب به همراه تصاوير و گزارش هايي از ميزان خسارت هاي وارده به منطقه در همه بخش ها به آنان ارائه شود.
باغ ملی شهرستان تربت حیدریه