گزارشي از وضعيت نا به سامان خانه تاريخي اميري
بي مهري به 100 سال تاريخ
خراسان رضوي - مورخ دوشنبه 1392/02/23 شماره انتشار 18402
نويسنده: سميه صادقي info@khorasannews.com
عکس: ذباح

۱۰۰ سال پيش در اين خانه باصفا زندگي جريان داشت و هياهوي کودکان در کنار صداي شرشر آب حوض آبي وسط اين خانه، به گوش مي رسيد.نام اين خانه تاريخي «اميري» است که طبق اطلاعات ثبتي سال ۱۳۳۰ هجري قمري ساخته شده است و در خيابان نواب صفوي قرار دارد. اما امروز در آن نه از روح زندگي خبري است و نه از آن صداي شرشر آب. هر چند در و پنجره هاي چوبي اين خانه قديمي تعويض و بخش زيادي از آن مرمت شده است اما تلّي از خاک ديوارهاي قوس برداشته و ترک خورده آن که با چند تير چوبي مهار شده، صحنه هايي است که تأسف هر فرد علاقه مند به آثار تاريخي و فرهنگي را برمي انگيزد.

امروز غرش ماشين آلات و بالابرها و سايه غول هاي آهنين براي احداث مجتمع تجاري، در همجواري و بيخ گوش اين خانه تاريخي لرزه بر اندام اين خانه مي اندازد و چشم هاي نگران را نگران تر مي کند. طوري که ممکن است دير يا زود طاقت آن طاق شود و سرنوشت سياه خانه هاي تاريخي سراي ترکمن ها، حناساب، زرين زاده و جوان صبور، بر سر اين خانه بيايد و در محاصره ساختمان هاي بلند تجاري مدفون شود.

۲ سال پيش از خانه تاريخي اميري که در حال مرمت بود بازديد کرديم. آن زمان عباس زاده معاون ميراث فرهنگي استان از پيشرفت ۹۰ درصدي مرمت اضطراري اين خانه خبر داد و به ما گفت: مرمت اضطراري خانه اميري تا پايان تيرماه به پايان مي رسد و با توجه به موقعيت منطقه و پروژه هاي بزرگ اطراف آن، طرح کاربري تجاري بهترين گزينه براي آينده خانه تاريخي اميري است... به احتمال فراوان خانه اميري نيز همانند خانه داوودي به سفره خانه سنتي تبديل خواهد شد...»اين در حالي است که امروز که از اين خانه بازديد مي کنيم مشاهده مي کنيم کار مرمت خانه تکميل نشده است و از سفره خانه سنتي نيز خبري نيست. آيا اين وعده نيز هم چون اهميت و ارزش اين خانه تاريخي به فراموشي سپرده شده است؟معاون ميراث فرهنگي استان در اين باره مي گويد: سال گذشته از محل اعتبارات سازمان، اين خانه را مرمت کرديم. اما با مشکلات زيادي از سوي شهرداري مواجه شديم. زيرا شهرداري محل کارگاه را پلمب کرد و کار مرمت با تأخير مواجه شد. با اين همه مالک خانه اميري را به ما واگذار کرده است و اگر ممانعت شهرداري نباشد، ما براي تکميل مرمت و تبديل خانه به سفره خانه اقدام مي کنيم.

وي مشکلات ايجاد شده را اين گونه تشريح مي کند: سال ۷۳ شهرداري طرحي را تهيه کرده بود. همان سال از اداره کل ميراث فرهنگي استعلام گرفت تا طرح در حريم خانه هاي تاريخي قرار نگيرد. آن زمان مشکلي از اين لحاظ نبود اما با توجه به اين که سال ۸۴ اين خانه تاريخي ثبت ملي شد و اجراي طرح شهرداري از سال ۸۷ شروع شد، آن ها اين موضوع را نپذيرفتند. ما هم با شهرداري مکاتبه و با مشاور طرح جلساتي برگزار کرديم و اهميت رعايت حريم خانه هاي تاريخي را به آن ها گوشزد کرديم. آن ها هم پذيرفتند که نقشه را اصلاح کنند. اما در عمل شاهد بي توجهي شهرداري به اهميت آثار تاريخي و اصرار آن ها بر تخريب خانه هاي تاريخي منطقه ثامن هستيم. حتي مأموران شهرداري ۳ بار تجهيزات کارگاه مرمت خانه را جمع آوري و خانه را پلمب کردند. عباس زاده به تأکيد مقام معظم رهبري درباره رعايت معماري اسلامي و مذهبي اشاره مي کند و مي افزايد: اين در حالي است که با معماري تاريخي و اسلامي نامهرباني مي شود و برج ها و مجتمع هاي تجاري را مي سازد که رهگذران را به جاي پايتخت معنوي، به ياد دبي مي اندازد.

او از رايزني هاي اداره کل ميراث فرهنگي با استانداري، فرمانداري و شوراي شهر سخن مي گويد و ادامه مي دهد: تاکنون پي گيري هاي ما نتيجه بخش نبوده است و ما ناچاريم از رسانه ها و سازمان هاي مردم نهاد و ديگر شخصيت هاي فرهنگ دوست کمک بخواهيم.

خانه «اميري» اثر تاريخي نيست!

سخنگوي شهرداري منطقه ثامن نيز در گفت وگو با ما در پاسخ به اين سوال که برنامه شهرداري براي حفظ آثار تاريخي اين منطقه از جمله خانه اميري چيست، مي گويد: اين خانه اثر تاريخي محسوب نمي شود زيرا اثر تاريخي بايد ۲۰۰ سال قدمت داشته باشد و اين اثر ۶۰، ۷۰ سال بيشتر قدمت ندارد.رشيد مي افزايد: اين خانه در مسير شارستان و در ضلع جنوبي خيابان اصلي واقع شده است که در آستانه بازگشايي است و خيلي ارزش تاريخي ندارد و شهرداري منطقه هم تعهد کرده است اگر موافقت شد از اين خانه در پروژه استفاده کند و يا همانند آن در جايي ديگر اجرا شود.