ايران شناسي
برج لاجيم در روستاي لاجيم
ليلي زماني


اين بار در شهرستان سوادكوه استان مازندران به روستاي لاجيم مي‌رويم. براي ديدن برج تاريخي اين روستا به همين نام. برج لاجيم از آثار زمان حكومت آل‌زيار بر طبرستان است.

حدود 30 كيلومتر از شهر زيرآب به سمت لاجيم در ميان سبزه زاران وسيع و گسترده به يک منطقه بدون پوشش بوته‌اي برمي‌خوريم كه از سه طرف به پرتگاه‌هاي عميق مشرف است در حاشيه پرتگاه در قديم خندقي با ديوارهاي عظيم وجود داشته است كه گفته مي‌شود برج مشهور لاجيم را در ميان آن بنا کرده بودند. لاجيم در نماي بيروني از بدنه مدور و گنبد مخروطي ساده و ظريف پوشيده است و داخل آن به شكل دايره است.

اين بنا از آجر و ملات ساروج ساخته شده است.در قسمت شرقي بنا ورودي آن قراردارد و پايه گنبد به وسيله يك رديف طاق نما تزئين شده در كمربند زير گنبد دو كتيبه به خط كوفي و پهلوي ساساني بر روي هم قرار گرفته اين دو کتيبه به شکل زيبايي با آجرهاي تراش‎خورده در زمينه‎اي از گچ سفيد نصب شده‎ كه نام كيا اسماعيل ابوالفوراس شهريار ابن عباس صاحب بنا و تاريخ 413 هجري قمري را نشان مي‌دهد.

اهميت برج لاجيم به دليل دارا بودن كتيبه پهلوي در كنار كتيبه كوفي است كه نشان مي‌دهد حكمرانان شمال ايران در قرن 5 هجري قمري افزون‌بر توجه به هنر دوران قبل از اسلام به خط و زبان زمان خويش نيز توجه داشتند.

آندره گدار هنرمند و باستان‌شناس فرانسوي که در سال 1933 ميلادي از برج لاجيم ديدن كرده براين باور بود كه وجود چند تل در اين حصار نشانه اين است كه اين قلعه در واقع شهر مستحكمي بوده‌‌است كه به دليل قرارداشتن در قلب جنگل و به دور از آبادي‌ها پناهگاهي بوده براي پادشاهان و حكمرانان مخلوع براي ادامه مبارزه در آينده..

codex19x